Nền tảng pháp lý vững chắc cho một tương lai số
Quyết định này không chỉ là một văn bản hành chính mà còn là kết quả của một quá trình nghiên cứu và chuẩn bị kỹ lưỡng, dựa trên một hệ thống pháp luật chặt chẽ và các nghị quyết chiến lược của Đảng, Quốc hội và Chính phủ như Luật Công nghệ thông tin 2006, Luật An toàn thông tin mạng 2015, Luật An ninh mạng 2018, Luật Bảo vệ bí mật nhà nước 2018 và đặc biệt là Luật Dữ liệu 2024, cho thấy tầm nhìn chiến lược về quản lý và khai thác dữ liệu trong môi trường số.
Bên cạnh đó, các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết số 57-NQ/TW), cùng với các nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ về thí điểm cơ chế đặc biệt và phê duyệt Đề án Trung tâm dữ liệu quốc gia (Nghị quyết số 175/NQ-CP) đã tạo hành lang pháp lý vững chắc. Quyết định số 1121/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hành động quốc gia về phát triển và chuyển đổi sang sử dụng nền tảng điện toán đám mây giai đoạn 2025 – 2030 chính là kim chỉ nam trực tiếp để Bộ BNN&PTNT cụ thể hóa thành kế hoạch hành động chi tiết. Điều này cho thấy tầm quan trọng quốc gia và sự đồng bộ trong triển khai chuyển đổi số từ cấp trung ương đến các Bộ, ngành.
Kiến tạo hạ tầng số tiên tiến đến năm 2030
Kế hoạch đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng và cụ thể nhằm biến điện toán đám mây thành xương sống của hạ tầng số ngành Nông nghiệp và Môi trường.
Mục tiêu chung là ưu tiên nguồn lực, từng bước làm chủ công nghệ, thúc đẩy đổi mới, phát triển và ứng dụng mạnh mẽ điện toán đám mây. Điều này sẽ góp phần xây dựng hạ tầng số của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiên tiến, hiện đại, đồng bộ, an ninh, an toàn và bền vững, có khả năng cung cấp tài nguyên tính toán hiệu năng cao. Đây không chỉ là việc áp dụng công nghệ mà còn là quá trình nâng cao năng lực nội tại, đảm bảo an ninh và tính bền vững cho toàn bộ hệ thống.
Đến năm 2030, 100% trung tâm dữ liệu chính của Bộ sẽ được nâng cấp, mở rộng để đảm bảo hiện đại, tính toán hiệu năng cao, an toàn, bền vững, theo tiêu chuẩn xanh, có khả năng cung cấp các dịch vụ điện toán đám mây và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật để triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Đặc biệt, các trung tâm này phải có khả năng tích hợp, kết nối với nền tảng điện toán đám mây của Chính phủ, tạo sự đồng bộ và liên thông dữ liệu cấp quốc gia. 100% hệ thống thông tin, dịch vụ công nghệ thông tin mới của Bộ sẽ ưu tiên triển khai trên nền tảng điện toán đám mây, nếu đủ điều kiện về an toàn, an ninh mạng, phục vụ chỉ đạo điều hành và có đủ tài nguyên cung cấp.
Bộ cũng sẽ tổ chức đánh giá, phân loại và chuyển đổi tối thiểu 70% hệ thống thông tin, dịch vụ công nghệ thông tin hiện có sang môi trường điện toán đám mây, ưu tiên các hệ thống đáp ứng các điều kiện cần thiết, thể hiện sự tập trung vào việc tối ưu hóa và hiện đại hóa các tài sản công nghệ thông tin hiện có. 100% các đơn vị trực thuộc Bộ sẽ sử dụng các dịch vụ điện toán đám mây do Bộ hoặc doanh nghiệp trong nước cung cấp khi có nhu cầu. 100% các cơ sở dữ liệu quốc gia thuộc phạm vi quản lý của Bộ sẽ được triển khai trên nền tảng điện toán đám mây tại Trung tâm dữ liệu quốc gia. Việc này không chỉ đảm bảo an toàn thông tin mạng, an ninh mạng mà còn hướng tới quản lý, vận hành ổn định, hiệu quả các nguồn tài nguyên dữ liệu quý giá của quốc gia.
Nhiệm vụ và giải pháp toàn diện
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Kế hoạch đã vạch ra 5 nhóm nhiệm vụ và giải pháp chiến lược, thể hiện một cách tiếp cận toàn diện từ thể chế đến hạ tầng, từ công nghệ đến con người, từ an ninh đến hợp tác quốc tế.
Thứ nhất, tạo lập nền tảng bằng cách hoàn thiện thể chế phục vụ phát triển hạ tầng và dịch vụ điện toán đám mây. Tập trung nghiên cứu, xây dựng và ban hành Kế hoạch chi tiết của Bộ, cùng với các quy định về an toàn thông tin mạng, an ninh mạng đối với việc sử dụng dịch vụ đám mây. Đặc biệt, xây dựng quy định kỹ thuật về kết nối, tích hợp đảm bảo tính mở và khả năng liên thông với các nền tảng điện toán đám mây tại Trung tâm dữ liệu quốc gia, tạo ra một hệ sinh thái đám mây thống nhất và hiệu quả.
Thứ hai, nâng cao toàn diện năng lực hạ tầng kỹ thuật, ứng dụng, dịch vụ và thúc đẩy ứng dụng điện toán đám mây với trọng tâm là việc triển khai các cơ sở dữ liệu quốc gia thuộc Bộ lên hạ tầng điện toán đám mây của Trung tâm dữ liệu quốc gia. Các cơ sở dữ liệu quan trọng như Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (Vnfishbase) và Cơ sở dữ liệu Nuôi trồng thủy sản, CSDL về giống cây trồng và CSDL về trồng trọt, Hệ thống báo cáo thống kê ngành Nông nghiệp và Môi trường, CSDL khí tượng thủy văn quốc gia và Hệ thống thông tin CSDL môi trường quốc gia, CSDL nền địa lý quốc gia và CSDL về khai thác sử dụng tài nguyên biển và hải đảo, CSDL quốc gia về đất đai và CSDL viễn thám quốc gia, Cơ sở dữ liệu về chăn nuôi và thú y và cơ sở dữ liệu hộ nghèo, hộ cận nghèo, Hạ tầng dữ liệu không gian địa lý quốc gia. Việc này sẽ đảm bảo dữ liệu được quản lý, khai thác và vận hành theo Luật Dữ liệu 2024 và Đề án Trung tâm dữ liệu quốc gia.
Song song với đó, Bộ sẽ tái cấu trúc hạ tầng công nghệ thông tin, chuyển đổi các hệ thống thông tin hiện có, ưu tiên các hệ thống trọng yếu, có nhu cầu tích hợp, chia sẻ dữ liệu cao hoặc tiềm năng ứng dụng AI lớn sang môi trường đám mây, đồng thời xây dựng và triển khai nền tảng điện toán đám mây của Bộ đảm bảo tính mở và khả năng kết nối với nền tảng đám mây của Chính phủ.
Để phục vụ người dân và doanh nghiệp, Bộ sẽ phát triển, triển khai, quản lý và vận hành các ứng dụng, dịch vụ trên môi trường điện toán đám mây, đảm bảo khả năng kết nối, quản lý nguồn lực, dữ liệu một cách linh hoạt, ổn định và hiệu quả, tuân thủ chặt chẽ quy định về an toàn thông tin mạng, an ninh mạng. Kế hoạch cũng đặc biệt chú trọng khuyến khích, hỗ trợ, thúc đẩy các doanh nghiệp đầu tàu trong lĩnh vực quản lý của Bộ chuyển đổi sang đám mây, nhằm tối ưu hóa chi phí, cải tiến quy trình và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời, Bộ sẽ phối hợp với các doanh nghiệp số, doanh nghiệp viễn thông trong nước để hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) cùng người dân tiếp cận, khai thác dịch vụ đám mây với chi phí hợp lý, góp phần mở rộng thị trường điện toán đám mây.
Thứ ba, nâng cao năng lực sản xuất, tự làm chủ công nghệ, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Kế hoạch khuyến khích nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), chuỗi khối (Blockchain), Internet vạn vật (IoT), bản sao kỹ thuật số (Digital Twin) để đổi mới sáng tạo trong ngành nông nghiệp và môi trường. Bộ cũng sẽ tổ chức các sự kiện truyền thông về điện toán đám mây và lồng ghép các sản phẩm, dịch vụ đám mây của doanh nghiệp số Việt Nam vào cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.
Thứ tư, bảo đảm an toàn thông tin mạng, an ninh mạng trên môi trường điện toán đám mây bởi đây là yếu tố then chốt. Bộ cam kết triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin mạng, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cho các hệ thống trên đám mây theo quy định pháp luật, đồng thời chủ động hoặc phối hợp với các cơ quan liên quan để bảo vệ dữ liệu, quyền lợi người sử dụng và ứng phó, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật. Việc kiểm tra, đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu an toàn thông tin mạng, an ninh mạng của các giải pháp đám mây để kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia sẽ được thực hiện thường xuyên, kết hợp với việc tăng cường thử nghiệm, diễn tập an toàn thông tin mạng.
Thứ năm, tăng cường hợp tác, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, tri thức và chuyển giao công nghệ về điện toán đám mây với các đối tác trong và ngoài nước để chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm về công nghệ, quản lý, phát triển và vận hành hạ tầng đám mây. Các chương trình đào tạo, tập huấn kỹ năng quản lý, vận hành, khai thác dịch vụ đám mây cùng với các hội thảo, hội nghị công nghệ có sự tham gia của doanh nghiệp trong và ngoài nước, các nhân tài công nghệ sẽ là cầu nối quan trọng để tiếp thu và chuyển giao tri thức.
Kinh phí thực hiện Kế hoạch sẽ được đảm bảo từ nhiều nguồn như ngân sách nhà nước; vốn của các tổ chức, doanh nghiệp; nguồn tài trợ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định.
Để triển khai Kế hoạch này, các đơn vị trong Bộ được phân công nhiệm vụ rõ ràng, với vai trò chủ trì của Cục Chuyển đổi số. Ngoài ra, các đơn vị trực thuộc Bộ sẽ tổ chức triển khai các nhiệm vụ, giải pháp được phân công cụ thể và phối hợp báo cáo kết quả thực hiện.
Quyết định này không chỉ là một văn bản pháp lý mà còn là tuyên ngôn mạnh mẽ về cam kết của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong hành trình Chuyển đổi số. Việc triển khai thành công Kế hoạch này sẽ giúp ngành Nông nghiệp và Môi trường nắm bắt cơ hội trong tương lai số.
Hương Trà