Cường độ mạnh, tốc độ di chuyển gấp đôi bình thường
Theo bản tin khẩn cấp hồi 8h ngày 27/9 của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, lúc 07 giờ sáng nay, tâm bão số 10 ở vào khoảng 14,1 độ Vĩ Bắc; 115,8 độ Kinh Đông, cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 480 km về phía Đông Đông Nam. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 11 - 12 (từ 103 - 133 km/h), giật cấp 15. Đáng chú ý, bão di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc với tốc độ 35 km/h, gần gấp đôi so với tốc độ trung bình của các cơn bão cùng khu vực.
Dự báo trong 24 - 48 giờ tới, bão tiếp tục mạnh lên và hướng thẳng vào khu vực ven biển từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi, sau đó có khả năng suy yếu dần khi đi sâu vào đất liền Nghệ An - Hà Tĩnh vào ngày 29/9. Từ tối 27/9, khu vực Bắc Biển Đông, vùng biển từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi (bao gồm Hòn Ngư, Cồn Cỏ và Lý Sơn) sẽ có gió mạnh cấp 8 - 9, vùng gần tâm bão đi qua cấp 10 - 13, giật cấp 16, sóng biển cao từ 5 - 7 m, biển động dữ dội.
Tại đất liền, từ chiều 28/9, khu vực Thanh Hóa - Bắc Quảng Trị gió mạnh cấp 6 - 7, tăng dần lên cấp 8 - 9, vùng gần tâm bão đi qua đạt cấp 10 - 12, giật cấp 14. Nguy cơ rất cao cây cối, cột điện, nhà cửa bị hư hại nặng. Từ đêm 27 - 30/9, mưa lớn diện rộng bao phủ Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên - Huế, với lượng mưa phổ biến 200 - 400 mm, cục bộ có nơi trên 600 mm.
Lũ quét, sạt lở đất: Cảnh báo khẩn cho miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ
Không chỉ gây gió mạnh, sóng lớn, bão số 10 còn đi kèm mưa lớn kéo dài, làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất ở nhiều khu vực miền núi. Theo bản tin LQSL_854/05h40 ngày 27/9, trong 4 giờ từ 01 - 05h sáng, các tỉnh Sơn La, Phú Thọ và thành phố Đà Nẵng đã ghi nhận mưa to, nhiều nơi đạt trên 50 - 70 mm. Mô hình độ ẩm đất cho thấy nhiều khu vực đã gần bão hòa, nguy cơ cao xảy ra lũ quét trên các sông suối nhỏ và sạt lở đất trên sườn dốc.
Cùng ngày, bản tin cảnh báo lũ quét sạt lở của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn tiếp tục cảnh báo tại các tỉnh từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng, lượng mưa phổ biến 30 - 60 mm/6h, có nơi trên 90 mm. Đặc biệt, tại Thanh Hóa, một số điểm đã ghi nhận lượng mưa trên 300 mm chỉ trong 12 giờ. Nguy cơ lũ quét, sạt lở, sụt lún đất rất cao ở nhiều xã thuộc miền núi Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế và cả TP. Đà Nẵng.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đánh giá cấp độ rủi ro thiên tai do lũ quét, sạt lở đất ở mức 1, song khuyến cáo các địa phương phải đặc biệt cảnh giác, rà soát điểm nghẽn dòng chảy, khu vực xung yếu, triển khai di dời dân ra khỏi vùng nguy hiểm.
Nguy cơ cho tàu thuyền, lồng bè và nuôi trồng thủy sản
Cơn bão số 10 được nhận định là cực kỳ nguy hiểm đối với tàu cá, tàu vận tải, tàu du lịch và hệ thống lồng bè nuôi trồng thủy sản ven bờ. Theo cảnh báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn, toàn bộ khu vực Bắc và giữa Biển Đông, cũng như vùng biển từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi sẽ có sóng cao từ 6 - 10 m, kèm gió giật mạnh. Đây là điều kiện cực kỳ nguy hiểm, dễ đánh đắm cả tàu biển trọng tải lớn.
Đối với ngành thủy sản, các khu vực nuôi cá lồng bè ven biển miền Trung, đặc biệt ở Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam và Quảng Ngãi, có nguy cơ thiệt hại nặng nề. Sóng lớn và nước dâng có thể phá hỏng hệ thống lồng bè, cuốn trôi cá nuôi, gây thất thoát lớn cho người dân. Khu vực nuôi ngao, hàu, tôm ở vùng cửa sông ven biển Thanh Hóa - Nghệ An cũng đối mặt nguy cơ ngập mặn, xói lở bờ bãi.
Trong các cơn bão lớn trước đây, nhiều địa phương đã ghi nhận hàng trăm lồng cá bị cuốn trôi, gây thiệt hại hàng chục tỷ đồng. Bởi vậy, Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống thiên tai khuyến cáo ngư dân cần:
- Khẩn trương đưa tàu thuyền vào nơi neo đậu an toàn trước tối 27/9.
- Gia cố hệ thống neo, khung lồng bè, hạ thấp lồng nuôi để tránh sóng.
- Chủ động thu hoạch sớm những diện tích tôm, cá đã đến kỳ thu hoạch để giảm thiệt hại.
- Tuyệt đối không để người dân ở lại trên lồng bè trong thời gian bão đổ bộ.
Chủ động ứng phó: Toàn hệ thống vào cuộc bảo vệ ngư dân và sản xuất
Trước diễn biến phức tạp của bão số 10, các địa phương ven biển từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi đã phát lệnh cấm biển từ sáng 27/9. Hệ thống đê, kè, cống ven biển, cửa sông được rà soát, gia cố khẩn cấp. Các tỉnh đã thông báo cho hàng chục nghìn tàu cá biết vị trí, hướng đi của bão để chủ động tránh xa vùng nguy hiểm.
Đối với khu vực miền núi, chính quyền các tỉnh Sơn La, Nghệ An, Hà Tĩnh đã lên phương án sơ tán dân khỏi các vùng có nguy cơ sạt lở, bố trí lực lượng trực 24/24h để ứng phó. Riêng khu vực Đà Nẵng - Huế, các hồ chứa thủy điện được yêu cầu hạ mực nước đón lũ, bảo đảm an toàn cho hạ du.
Ngành thủy sản và kiểm ngư cũng đã vào cuộc mạnh mẽ. Các Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư các tỉnh ven biển đang hướng dẫn ngư dân thu dọn ngư cụ, bảo vệ cơ sở hạ tầng cảng cá, bến cá, kho đông lạnh. Lực lượng kiểm ngư phối hợp biên phòng sẵn sàng phương án cứu hộ, cứu nạn khi có tình huống khẩn cấp trên biển.
Bão số 10 được dự báo sẽ gây tác động tổng hợp: gió mạnh, sóng lớn, mưa lũ diện rộng và sạt lở đất. Đây là thử thách rất lớn đối với công tác phòng chống thiên tai, nhất là trong bối cảnh nhiều khu vực nuôi trồng thủy sản và hạ tầng ven biển còn hạn chế về khả năng chống chịu. Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đã nhấn mạnh “tuyệt đối không được vì thấy tác động của bão số 9 không lớn mà chủ quan trước bão số 10, nhất là tại những địa bàn vừa chịu ảnh hưởng của bão số 3 và số 5, đến nay hậu quả vẫn chưa khắc phục xong. Khi bão ập đến, nguy cơ thiệt hại sẽ rất lớn”.
Cơn bão số 10 đang tiến nhanh về đất liền với cường độ rất mạnh, phạm vi ảnh hưởng rộng, kèm theo mưa lớn kéo dài. Đây là tình huống thiên tai hết sức nguy hiểm, đặc biệt đối với tàu thuyền hoạt động trên biển và các khu vực nuôi trồng thủy sản ven bờ miền Trung. Các địa phương cần khẩn trương triển khai mọi phương án ứng phó, bảo đảm an toàn tính mạng người dân, đồng thời chủ động bảo vệ sản xuất, giảm thiểu tối đa thiệt hại cho ngành thủy sản - một trong những trụ cột kinh tế quan trọng của đất nước.
Hải Đăng