Xu hướng này tiếp tục kéo dài đến quý 3 trong bối cảnh nhu cầu giảm từ thị trường lớn nhất là Mỹ, nơi hàng nhập khẩu từ một số quốc gia phải chịu một loạt thuế quan mở rộng mới (có hiệu lực vào đầu tháng 8/2025). Trên toàn cầu, nhu cầu của người tiêu dùng đối với cá ngừ không đóng hộp (giá trị cao) ở mức vừa phải, nhưng đã cải thiện trong các tháng 7-8.
Nguồn cung
Trung bình, sản lượng đánh bắt cá ngừ trong suốt năm 2025 vẫn ổn định ở Tây và Trung Thái Bình Dương, ngư trường cá ngừ lớn nhất thế giới, trong bối cảnh những thách thức đang diễn ra như nhu cầu quản lý tốt hơn. FAO nhận định, cá ngừ vằn (chiếm 57% sản lượng đánh bắt cá ngừ toàn cầu) đang ở trong tình trạng tốt. Trữ lượng cá ngừ vây vàng và cá ngừ mắt to ổn định, mặc dù đang chịu áp lực với một số khu vực cho thấy dấu hiệu đánh bắt quá mức cục bộ. Từ ngày 1 tháng 7 đến ngày 15 tháng 8 năm 2025, lệnh cấm triển khai, bảo dưỡng hoặc lắp đặt các thiết bị thu hút cá (FAD) đã được thực thi trên khắp khu vực Tây và Trung Thái Bình Dương, dẫn đến sản lượng đánh bắt giảm. Tuy nhiên, giá cá ngừ vằn đông lạnh trong khu vực ổn định ở mức 1.500 USD/tấn trong giai đoạn này, chỉ tăng vào tháng 10 và tháng 11 năm 2025. Sản lượng đánh bắt cá ngừ vây vàng ở Ấn Độ Dương thấp trong phần lớn năm 2025. Điều này dẫn đến sự sụt giảm nguồn cung từ đội tàu đánh bắt cá ngừ Tây Ban Nha cho các nhà máy đóng hộp cá ngừ, là nơi mua nhiều thăn cá hấp chín trong nửa đầu năm 2025.
Thương mại và thị trường (theo nhóm sản phẩm)
Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2025, nhu cầu mạnh mẽ đối với cá ngừ đóng hộp và chế biến (mã HS 160414), đặc biệt là từ Bắc Mỹ và Châu Âu, đã dẫn đến sự gia tăng nhập khẩu toàn cầu với tổng cộng 890.304 tấn, trị giá 4,78 tỷ USD, so với 756.682 tấn trị giá 4,27 tỷ USD trong nửa đầu năm 2024. Trong phân khúc cá ngừ không đóng hộp có giá trị cao, nhập khẩu phi lê và bít tết cá ngừ đông lạnh dùng cho sashimi và các mục đích khác cũng tăng 16,84% so với cùng kỳ năm trước. Lượng nhập khẩu đạt 111.448 tấn, trị giá 1,22 tỷ USD (+28,42%) trong nửa đầu năm. Nhật Bản, Mỹ, Tây Ban Nha, Hàn Quốc và Bồ Đào Nha là những nước nhập khẩu hàng đầu. Ngược lại, nhập khẩu cá ngừ tươi toàn cầu giảm 11,62% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 38.543 tấn.
Nguyên liệu đông lạnh (dùng để đóng hộp và các mục đích khác)
Trong giai đoạn khảo sát, các nhà máy đóng hộp cá ngừ ở châu Á và châu Âu nhập khẩu ít cá ngừ đông lạnh nguyên con, nhưng lại nhập khẩu nhiều thăn cá ngừ đông lạnh; do đó, nhập khẩu nguyên liệu cá ngừ đông lạnh toàn cầu giảm xuống còn 932.271 tấn, giảm 8,82% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhập khẩu cá ngừ đông lạnh nguyên con của Thái Lan giảm mạnh nhất, giảm tới 17,48%, xuống còn 378.432 tấn. Nhập khẩu sản phẩm này cũng giảm ở Việt Nam (-8%) nhưng tăng ở Côte d’Ivoire (+50%), Philippines (+33,33%) và Nhật Bản (+19,35%).
Nhập khẩu nguyên liệu sơ chế (thăn cá ngừ hấp chín) tăng 20% ở Liên minh châu Âu (120.557 tấn) do Tây Ban Nha, Ý, Bồ Đào Nha và Pháp thu mua. Ecuador là nước cung cấp chính, chiếm khoảng 1 phần 3 tổng lượng xuất khẩu; các nhà cung cấp chính khác của nhóm sản phẩm này là Trung Quốc, Indonesia, Philippines, Việt Nam và Papua New Guinea. Nhập khẩu thăn cá ngừ hấp của EU từ Quần đảo Solomon, Guatemala và Colombia cũng tăng lên, để bù đắp cho sản lượng đánh bắt thấp của đội tàu đánh bắt cá ngừ trong nước, đặc biệt là ở Ấn Độ Dương, nơi cá ngừ vây vàng được báo cáo là khan hiếm trong năm 2025. Tại Thái Lan, nhập khẩu thăn cá ngừ hấp tăng 16% so với cùng kỳ năm trước, đạt 39.479 tấn trong giai đoạn tháng 1-tháng 6 năm 2025; Trung Quốc (26.358 tấn; tăng 13,04%), Indonesia (8.467 tấn; giảm 1,17%) và Việt Nam (3.998 tấn; tăng 119,54%) là những nhà cung cấp chính.
Cá ngừ không đóng hộp, giá trị cao
Năm 2025, nhu cầu toàn cầu đối với cá ngừ không đóng hộp, chất lượng cao đã ổn định trên các thị trường trọng điểm. Tại Đông Nam Á và Viễn Đông, nhu cầu về cá ngừ tươi và đông lạnh tăng trong nửa đầu năm 2025, chủ yếu do nhu cầu ổn định đối với phi lê cá ngừ loại sashimi được sử dụng trong ngành dịch vụ ăn uống, đặc biệt là tại các nhà hàng Nhật Bản trong khu vực. Ngược lại, các nhà nhập khẩu ở Bắc Mỹ và Châu Âu tập trung vào phi lê và bít tết cá ngừ không phải loại sashimi, nhắm mục tiêu vào cả kênh phân phối bán lẻ và ngành công nghiệp khách sạn.
Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2025, nhập khẩu cá ngừ tươi ướp lạnh toàn cầu thấp hơn so với cùng kỳ năm 2024, nhưng tăng đối với phi lê, bít tết và thăn cá ngừ đông lạnh. Mức giảm hàng năm đối với cá ngừ tươi, ở mức 38.543 tấn, là 11,6%. Trong số năm thị trường hàng đầu, nhập khẩu tăng ở Mỹ, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, nhưng giảm ở Thái Lan và Nhật Bản. Nhu cầu về phi lê cá ngừ đông lạnh, loại sản phẩm được ưa chuộng nhất trong thương mại cá ngừ cao cấp, vẫn ổn định ở nhiều thị trường trong năm 2025. Tại Đông Nam Á và Viễn Đông, nhập khẩu sản phẩm này tăng lên, đặc biệt là ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan và Trung Quốc, chủ yếu do nhu cầu bền vững đối với phi lê cá ngừ loại dùng làm sashimi trong ngành dịch vụ ăn uống, đặc biệt là các nhà hàng Nhật Bản. Ngược lại, các nhà nhập khẩu ở Bắc Mỹ và Châu Âu tập trung vào phi lê và bít tết cá ngừ không dùng làm sashimi, nhắm đến cả kênh phân phối bán lẻ và ngành công nghiệp khách sạn.
Nhật Bản
Ngoài xu hướng giảm chung trong tiêu thụ cá ngừ sashimi trong nước, người Nhật theo truyền thống tránh ăn cá sống trong những tháng hè nóng bức (tháng 6-7). Tuy nhiên, Nhật Bản vẫn là thị trường lớn nhất thế giới về cá ngừ sashimi. Nhìn chung, nhu cầu đã ổn định trong nửa đầu năm 2025, được hỗ trợ bởi khách du lịch từ các nước châu Á khác. Nguồn cung cá ngừ vây xanh Đại Tây Dương cỡ lớn từ Mỹ và Canada, nặng 150–250kg/con, đã tăng lên trong năm 2025. Tương tự, nhập khẩu cá ngừ vây xanh phương Nam vận chuyển bằng đường hàng không từ New Zealand và Úc cũng tăng lên trên thị trường. Nhu cầu tiêu thụ cá ngừ sashimi trong nước tăng lên trong dịp lễ Obon, một lễ hội truyền thống được tổ chức vào giữa tháng Tám khi các gia đình quây quần để tưởng nhớ tổ tiên.
Mỹ
Tại Mỹ, nhu cầu tiêu dùng cá ngừ không đóng hộp đã tăng lên trong những tháng hè với cơ hội bán hàng tốt trong lĩnh vực bán lẻ và nhà hàng. Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2025, nhập khẩu phi lê cá ngừ đông lạnh cao hơn so với cùng kỳ năm trước. Tương tự, tổng nhập khẩu cá ngừ tươi và đông lạnh có giá trị cao, bao gồm cả phi lê đông lạnh, đạt 36.916 tấn, tăng 16,12% so với cùng kỳ năm trước. Dữ liệu chính thức cho tháng 7 năm 2025 vẫn chưa có nhưng theo một số báo cáo, nhập khẩu phi lê cá ngừ đông lạnh đã tăng trong tháng đó do các thương nhân cá ngừ của Mỹ thu mua thêm nguồn cung trước khi thuế nhập khẩu tăng cao có hiệu lực vào tháng 8 năm 2025.
Châu Âu
Thị trường cá ngừ châu Âu (tất cả các loại) được định giá khoảng 15,3 tỷ USD vào năm 2025, phản ánh vai trò quan trọng của nó trong thương mại thủy sản toàn cầu. Mặc dù cá ngừ đóng hộp chiếm ưu thế do tính tiện lợi, thời hạn sử dụng lâu dài và giá cả phải chăng, nhưng các sản phẩm cá ngừ không đóng hộp (đông lạnh và tươi) có giá trị cao hơn đang ngày càng được ưa chuộng, đặc biệt là trong phân khúc dịch vụ ăn uống và bán lẻ cao cấp. Trong thương mại cá ngừ tươi của EU, tổng lượng nhập khẩu đã giảm từ 12.700 tấn trong giai đoạn tháng 1-tháng 6 năm 2024 xuống còn 9.500 tấn trong nửa đầu năm 2025. Tuy nhiên, nhập khẩu cá ngừ vây xanh tươi, thường được sử dụng trong thương mại sushi và sashimi tại các nhà hàng Nhật Bản, đã tăng 35% lên 2.641 tấn trong giai đoạn được xem xét. Nhu cầu mạnh mẽ đối với phi lê cá ngừ đông lạnh tiếp tục duy trì trên thị trường trong giai đoạn này, dẫn đến lượng nhập khẩu tăng 38%, đạt 29.143 tấn so với cùng kỳ năm trước.
Trung Quốc
Sự bùng nổ du lịch nội địa ở Trung Quốc đã làm tăng cơ hội kinh doanh trong lĩnh vực nhà hàng, đặc biệt là trong ngành kinh doanh sashimi cá ngừ. Trong nửa đầu năm 2025, nhập khẩu cá ngừ tươi và đông lạnh tăng 37% so với cùng kỳ năm trước, đạt 1.554 tấn, bao gồm 812 tấn cá ngừ vây xanh tươi và đông lạnh và 434 tấn phi lê đông lạnh. Riêng đối với cá ngừ vây xanh Đại Tây Dương và cá ngừ vây xanh Nam Đại Tây Dương tươi, nhập khẩu tăng 35% so với cùng kỳ năm 2024, đạt 693 tấn. Các nhà hàng Nhật Bản tại Trung Quốc là khách hàng chính của các sản phẩm này.
Nhập khẩu phi lê cá ngừ đông lạnh (chủ yếu là cá ngừ vây xanh và cá ngừ mắt to) tại Trung Quốc tăng mạnh từ 184 tấn trong giai đoạn tháng 1-6 năm 2024 lên 534 tấn trong cùng kỳ năm 2025. Malta, Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc, Việt Nam và Indonesia là những nhà cung cấp chính. Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7 năm 2025, tổng lượng nhập khẩu cá ngừ vây xanh tươi, chủ yếu từ Tây Ban Nha, đạt 667 tấn, so với 479 tấn trong cùng kỳ năm trước. Việc dỡ bỏ các hạn chế gần đây đối với hoạt động nhập khẩu hải sản từ Nhật Bản sẽ đẩy mạnh nhu cầu đối với cá ngừ vây xanh chất lượng cao từ nước này, để phục vụ cho 125.000 nhà hàng Nhật Bản đang hoạt động tại Trung Quốc.
Các quốc gia khác trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương
Tương tự như Nhật Bản và Trung Quốc, sự phổ biến của phi lê cá ngừ đông lạnh tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương tăng. Ước tính nhập khẩu của khu vực này trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2025 có thể vượt quá 15.000 tấn. Các nước nhập khẩu hàng đầu là Hàn Quốc, Philippines, Việt Nam, Thái Lan, Malaysia và Singapore.
Ngọc Thúy (theo FAO)