Có một ngoại lệ là mặt hàng tôm, giá đã cải thiện sau nhiều năm nhu cầu yếu và giá thấp. Cũng giống tôm, giá các sản phẩm tươi sống có xu hướng tăng lên, đặc biệt là các sản phẩm truyền thống trong mùa lễ hội như tôm hùm và hàu.
Trong tháng 11/2025, Na Uy đã xuất khẩu các sản phẩm thủy sản khai thác và nuôi trồng trị giá 12 tỷ NOK (1,18 tỷ USD); tăng 2,6 tỷ NOK (0,255 tỷ USD) tương đương với tăng 28% so với tháng 11/2024. Lũy kế 11 tháng đạt 108,8 tỷ NOK (10,66 tỷ USD), đánh dấu cột mốc quan trọng khi phá kỷ lục năm 2019 là 107,2 tỷ NOK. Cùng với giá trị xuất khẩu tháng 12 ước đạt 10-11 tỷ NOK (0,98-1 tỷ USD), Na Uy có thể phá vỡ kỷ lục xuất khẩu thủy sản trong giai đoạn 2019-2025.
Cá đáy
Nguồn cung cá tuyết của Na Uy hiện đang khan hiếm và ở mức thấp kỷ lục do cắt giảm hạn ngạch; giá cả đang ở mức cao kỷ lục, với giá bán buôn vượt quá 9.000-9.500 USD/tấn đối với cá tuyết Đại Tây Dương. Na Uy đã xuất khẩu 2.600 tấn cá tuyết tươi, bao gồm cả phi lê, trị giá 125 triệu NOK (12,5 triệu USD) trong tháng 11, ghi nhận mức tăng 34% về khối lượng và giá trị so với tháng 11 năm 2024. Đan Mạch, Thụy Điển và Đức là những thị trường lớn nhất cho cá tuyết tươi từ Na Uy trong tháng 11.
Cá tuyết đông lạnh cũng ghi nhận xuất khẩu cao hơn; trong tháng 11, Na Uy đã xuất khẩu 8.100 tấn sản phẩm này trị giá 351 triệu NOK (34 triệu USD). Điều này thể hiện mức tăng 16% về khối lượng và 24% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Vương quốc Anh và Bắc Ireland, Ba Lan và Trung Quốc là những thị trường lớn nhất cho cá tuyết đông lạnh từ Na Uy.
Năm 2026, các nhà khoa học Na Uy và Nga đã khuyến nghị hạn ngạch cá tuyết Biển Barents là 269.440 tấn. Con số này thấp hơn 14% so với khuyến nghị năm 2025 và thấp hơn 21% so với hạn ngạch 340.000 tấn năm 2025 được thiết lập theo thỏa thuận Na Uy-Nga (phần của Na Uy khoảng 163.436 tấn). Nếu được thực hiện đầy đủ, hạn ngạch năm 2026 sẽ thấp hơn con số của năm 2025 (vốn đã là hạn ngạch thấp nhất kể từ năm 1991 đến nay).
Khuyến nghị khoa học này phản ánh những lo ngại đang diễn ra về sinh khối đàn cá bố mẹ thấp hơn mức phòng ngừa và thể hiện sự thắt chặt hơn nữa nguồn cung so với năm 2025. Tính đến cuối năm 2025, Ủy ban Ngư nghiệp chung Na Uy-Nga vẫn chưa hoàn thiện hạn ngạch năm 2026 do căng thẳng chính trị giữa hai nước. Tuy nhiên, cả hai bên đều thừa nhận sự cần thiết phải tiếp tục hợp tác. Ngay cả khi các cuộc đàm phán bế tắc, hạn ngạch cũng khó có thể vượt quá nhiều so với khuyến nghị khoa học, vì ưu tiên hàng đầu là phục hồi nguồn lợi thủy sản.
Do đó, trong năm 2026, nguồn cung cá tuyết từ Biển Barents sẽ cực kỳ khan hiếm. Giá thị trường dự kiến sẽ duy trì ở mức cao hoặc tăng cao hơn nữa, đặc biệt là trong bối cảnh các lệnh trừng phạt đang diễn ra đối với ngành thủy sản khai thác và nuôi trồng của Nga và các nguồn cung thay thế hạn chế.
Liên quan đến hạn ngạch cá tuyết Biển Bắc năm 2026, khuyến nghị khoa học từ Hội đồng Quốc tế về Nghiên cứu Biển (ICES) đề xuất sản lượng đánh bắt gần bằng không do mức sinh khối cực kỳ thấp. Các nhà đàm phán đã thỏa hiệp ở mức 14.034 tấn, giảm 44% so với năm 2025, để cân bằng giữa bảo tồn và nhu cầu của ngành công nghiệp. Phần của Na Uy là 1.898 tấn, trong khi Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh nắm giữ phần còn lại.
Hạn ngạch cá tuyết Biển Baltic năm 2026 trên thực tế đã được ấn định ở mức đánh bắt bằng “0” đối với cả cá tuyết Baltic phía Tây (phân khu 22–24) và cá tuyết Baltic phía Đông (phân khu 24–32). Chỉ cho phép đánh bắt không chọn lọc ở mức tối thiểu, phản ánh tình trạng đáng báo động của các quần thể cá. Quần thể cá tuyết Baltic phía Tây vẫn trong tình trạng nguy kịch, không có dấu hiệu phục hồi. Sinh khối quần thể cá tuyết Baltic phía Đông vẫn ở mức cực kỳ thấp, không có sự cải thiện nào về khả năng sinh sản. Phù hợp với khuyến nghị của ICES, Hội đồng EU duy trì lệnh cấm đánh bắt có định hướng.
Hạn ngạch đánh bắt cá tuyết của Iceland cho niên vụ 2025-2026 được đặt ở mức 203.822 tấn, giảm 4% so với 213.214 tấn trong niên vụ 2024/2025, trở thành hạn ngạch thấp nhất kể từ năm 2013. Mức sinh khối đang giảm và các nhà khoa học dự đoán sẽ còn giảm hơn nữa trong 2-3 năm tới.
Tình hình ở phía bên kia Đại Tây Dương có phần khả quan hơn. Canada đã tăng hơn gấp đôi hạn ngạch đánh bắt cá tuyết phương Bắc cho mùa vụ 2025–2026, đặt Tổng sản lượng đánh bắt cho phép (TAC) ở mức 38.000 tấn, tăng từ 18.000 tấn năm 2024. Đây là hạn ngạch lớn nhất kể từ lệnh cấm đánh bắt vào đầu những năm 1990, mặc dù các nhà khoa học cảnh báo rằng trữ lượng cá vẫn còn dễ bị tổn thương.
Nhu cầu về cá khô cắt khúc rất mạnh trong dịp lễ Giáng sinh, nhưng vào tháng Giêng, như mọi năm, lượng tiêu thụ dự kiến sẽ giảm. Tuy nhiên, nhiệt độ thấp được dự báo sẽ giúp thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm này. Giá dự kiến sẽ giảm, đặc biệt là đối với cá tuyết Gadus morhua, khi hoạt động đánh bắt cá ở quần đảo Lofoten bắt đầu mang lại nguồn cung tăng theo mùa.
Cá hồi trout
Theo Hội đồng Thủy sản Na Uy (the Norwegian Seafood Council - NSC), xuất khẩu cá hồi trout của Na Uy trong tháng 11 cho thấy mức tăng trưởng giá trị vừa phải so với cùng kỳ năm trước (+2%) mặc dù sản lượng giảm (-3%), phản ánh nhu cầu tăng và giá tăng tại các thị trường trọng điểm. Na Uy đã xuất khẩu 6.320 tấn cá hồi trout trị giá 594 triệu NOK (51,2 triệu EUR). Ba Lan, Mỹ và Thái Lan là những thị trường lớn nhất.
 |
Ba Lan ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất về giá trị, củng cố vai trò của quốc gia này như một điểm đến quan trọng cho cá hồi trout; điều này phần lớn liên quan đến ngành công nghiệp chế biến và phân phối thủy sản ở châu Âu. Ngoài châu Âu, Thái Lan tiếp tục củng cố vị thế của mình như một thị trường châu Á đang mở rộng đối với cá hồi trout của Na Uy bên cạnh các sản phẩm cá hồi salmon. Theo NSC, sự kết hợp cả cá hồi salmon và cá hồi trout đã đưa Thái Lan trở thành thị trường lớn thứ hai ở châu Á về sản lượng nhập khẩu cá hồi, vượt qua Nhật Bản và Hàn Quốc. Sở thích mạnh mẽ của người tiêu dùng và giá cả cạnh tranh đã hỗ trợ sự hiện diện ngày càng tăng của các sản phẩm thủy sản Na Uy, cung cấp thêm các kênh tiêu thụ cho cá hồi trout.
Dữ liệu NSC cho thấy cá hồi trout tươi HOG của Na Uy có giá FOB giao hàng tại biên giới là 87,00 NOK (7,50 EUR)/kg trong tuần thứ 49, nhìn chung ổn định so với tuần trước đó.
Sau đợt điều chỉnh tăng mạnh vào giữa mùa thu, giá cả đã duy trì ở mức cao kỷ lục trong suốt tháng 11, dao động trong phạm vi hẹp quanh mức 87 NOK/kg. Sự ổn định tương đối này cho thấy giá cả đã bù đắp cho khối lượng xuất khẩu thấp hơn, được hỗ trợ bởi nhu cầu ổn định tại các thị trường cốt lõi và áp lực nguồn cung trong ngắn hạn.
Cá ngừ
Giá nhiên liệu thấp hơn đã có tác động ổn định đến thị trường cá ngừ thế giới. Giá cá ngừ vằn tại Bangkok ổn định ở mức 1.550 USD/tấn, so với mức 1.750 USD/tấn vào đầu năm 2025. Giá giảm cũng là do nhu cầu giảm sau kỳ nghỉ lễ ở châu Âu và Mỹ, kết hợp với nguồn cung tăng từ Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Người mua EU và Mỹ đã hoàn tất việc mua sắm Giáng sinh sớm trong năm 2025 khiến tháng 12 rơi vào tình trạng nhu cầu giảm. Tại Manta và Ecuador, giá cá ngừ cũng giảm tương tự như ở Bangkok, chỉ vào khoảng 1.800 USD/tấn. Tâm lý thị trường đang khá bi quan.
Chi phí nguyên liệu thô thấp hơn đang mang lại sự giảm nhẹ ngắn hạn cho ngành công nghiệp đóng hộp cá ngừ Thái Lan, nhưng biên lợi nhuận vẫn eo hẹp. Người mua ở châu Âu và Mỹ có thể hưởng lợi từ giá cả giảm nhẹ vào những tháng đầu năm 2026.
Đối với cá ngừ vây vàng, nhu cầu mạnh mẽ trong tháng 12, đặc biệt là từ châu Âu. Tuy nhiên, giá của loài này cũng giảm nhẹ, được báo cáo là khoảng 50 USD/tấn so với mức giá tháng 11. Dự kiến năm 2026, giá sẽ tiếp tục giảm khi hạn ngạch cá ngừ vây vàng ở Ấn Độ Dương được mở lại.
Kể từ năm 2026, xuất khẩu cá ngừ tươi sang Mỹ sẽ chỉ được phép từ các ngư trường được chứng nhận theo kết quả so sánh của Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú biển (MMPA) của NOAA. Các quốc gia như Mexico, Việt Nam, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Grenada và một số quốc gia châu Phi sẽ bị cấm xuất khẩu cá ngừ tươi và các sản phẩm thủy sản khai thác/nuôi trồng khác sang thị trường Mỹ. Điều này sẽ mở đường cho việc gia tăng xuất khẩu cá ngừ tươi giá trị cao sang thị trường EU vào những tháng đầu năm 2026.
Ngọc Thúy (theo FAO)