DIRECTORATE OF FISHERIES

Phát biểu khai mạc, ông Phạm Quang Toản - Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư Việt Nam nhấn mạnh “Việt Nam và Thái Lan là hai quốc gia có quan hệ đối tác lâu đời, đóng góp quan trọng vào sự phát triển bền vững của ngành thủy sản khu vực và an ninh lương thực. Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN và nằm trong nhóm 10 nhà đầu tư nước ngoài hàng đầu. Cuộc họp lần này là cơ hội để hai bên trao đổi thẳng thắn, xây dựng các giải pháp ứng phó với các thách thức chung như đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), các vấn đề hai bền cùng quan tâm như chia sẻ thông tin giám sát dịch bệnh, các biện pháp giám sát trên tàu cá, các rào cản kỹ thuật từ các thị trường lớn như Mỹ và EU”. Đại diện phía Thái Lan cũng bày tỏ sự trân trọng đối với nỗ lực của Việt Nam trong việc duy trì kênh hợp tác này mặc dù còn nhiều khó khăn khách quan, đồng thời khẳng định Thái Lan sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm để hỗ trợ Việt Nam tháo gỡ “thẻ vàng” của EC.

Phía Việt Nam cũng đã thông tin cho phía Thái Lan về cơ cấu bộ máy hành chính, chức năng nhiệm vụ của Cục Thủy sản và Kiểm ngư sau khi tiến hành hợp nhất Cục Thủy sản và Cục Kiểm ngư.

Một trong những trọng tâm của cuộc họp là việc thực thi Bản ghi nhớ (MoU) về chống khai thác IUU được ký kết năm 2023. Phía Việt Nam ghi nhận sự hỗ trợ kịp thời của Thái Lan trong việc chia sẻ thông tin về tàu cá và ngư dân vi phạm vùng biển Thái Lan. Mặc dù số lượng tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển Thái Lan đã giảm rõ rệt, Chính phủ Việt Nam vẫn tiếp tục chỉ đạo quyết liệt thông qua các cuộc họp hàng tuần của lãnh đạo Chính phủ với các bộ, ngành địa phương để chấm dứt tình trạng này.

Hai bên nhất trí tăng cường cơ chế trao đổi thông tin giữa các cơ quan giám sát tàu cá của hai nước và phối hợp xác minh danh tính tàu vi phạm trước khi công bố thông tin đại chúng nhằm đảm bảo tính chính xác và uy tín quốc gia. Ngoài ra, Thái Lan cũng khuyến khích Việt Nam tham gia tích cực hơn vào mạng lưới ASEAN chống khai thác IUU (AN-IUU) do Thái Lan chủ trì để nâng cao hiệu quả quản trị nghề cá trong khu vực.

Đối với lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, hai bên đã chia sẻ thông tin về giám sát bệnh trên Artemia theo yêu cầu của Thái Lan. Cuộc họp cũng dành thời gian thảo luận sâu về việc áp dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong nuôi trồng thủy sản. Phía Thái Lan đã chia sẻ các dự án áp dụng công nghệ tiên tiến trong Nuôi trồng thủy sản như hệ thống cảnh báo sớm dựa trên IoT và AI để giám sát chất lượng nước, cùng mô hình “Telemedicine” hỗ trợ nông dân chẩn đoán bệnh tôm từ xa. Việt Nam cũng chia sẻ sáng kiến và các biện pháp thúc đẩy chuyển đổi Công nghệ số trong Nuôi trồng thủy sản, ứng dụng các phần mềm quản lý giống, thức ăn, sản phẩm xử lý cải tạo môi trường… nhằm hỗ trợ công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra chuyên ngành; Xây dựng bản đồ số cho các vùng nuôi tôm và cá tra, tích hợp vào các nền tảng quản lý để giám sát theo thời gian thực và truy xuất nguồn gốc.

Đáng chú ý, Việt Nam đang khẩn trương triển khai Chương trình quan sát viên trên tàu cá để đáp ứng Đạo luật Bảo vệ thú biển (MMPA) của Hoa Kỳ. Việt Nam đã ban hành Quyết định 456/QĐ-BNNMT về chương trình Giám sát viên trên tàu cá và chương trình về Hệ thống đào tạo và khung chương trình cho quan sát viên đã được chuẩn hóa để nâng cao năng lực ghi chép tương tác với thú biển. Chương trình Quan sát viên sẽ được triển khai thí điểm trong năm 2026 và chính thức triển khai kể từ năm 2027. Thái Lan, với kinh nghiệm đã được Hoa Kỳ công nhận tương đương toàn phần, sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam về mặt kỹ thuật và quy định pháp lý trong lĩnh vực này. Cũng liên quan đến Đạo luật Bảo vệ Thú biển, phía Thái Lan đã trình bày vấn đề xác nhận COA đối với các nguyên liệu thủy sản của Việt Nam nhập khẩu vào Thái Lan. Đại diện phía Việt Nam cho biết Việt Nam đã ban hành thông tư hướng dẫn cấp giấy chứng nhận COA cho nguyên liệu thủy sản xuất khẩu sang Thái Lan để tái xuất sang Hoa Kỳ, giải quyết các lo ngại về rào cản hành chính cho doanh nghiệp.

Kết thúc cuộc họp, hai bên bày tỏ sự hài lòng với những kết quả đạt được và tin tưởng rằng các thỏa thuận sẽ sớm được cụ thể hóa thành hành động thực tế. Cuộc họp lần thứ 10 của Nhóm công tác dự kiến sẽ được Thái Lan đăng cai tổ chức vào năm 2026.

Hương Trà