Canada
Năm 2025, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Canada không đi theo đường tăng trưởng đều, mà biến động từng tháng, tăng - giảm đan xen. Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang thị trường này trong 11 tháng đầu năm 2025 đạt gần 38 triệu USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2024.
Trong số các nhóm mặt hàng cá ngừ xuất khẩu, thịt/thăn cá ngừ đông lạnh và cá ngừ đóng hộp là hai nhóm mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Canada, với tỷ trọng lần lượt là 70% và 26%. xuất khẩu hai nhóm mặt hàng này trong 11 tháng đầu năm 2025 đều tăng trưởng tốt so với cùng kỳ, đều tăng 15%. Tuy nhiên, tăng trưởng lũy kế chưa phản ánh hết nhịp thị trường. Xem xét số liệu thị trường qua từng tháng, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Canada năm 2025 ổn định, với các pha bật tăng rồi giảm nhanh.
Tại thị trường Canada, Thái Lan, Italy và Việt Nam lần lượt là 3 nguồn cung cá ngừ lớn nhất cho thị trường này. nhập khẩu cá ngừ của Canada đang có xu hướng ngày càng tăng trong những năm qua. Do đó, cơ hội xuất khẩu sang Canada đang rộng mở, nhưng Việt Nam sẽ phải cạnh tranh trực diện với nhiều nguồn cung lớn.
Các sản phẩm cá ngừ bền vững đang thành chuẩn mua hàng tại Canada. Báo cáo của Hội đồng Quản lý Biển (MSC) cho biết 99,5% khối lượng cá ngừ có nhãn MSC tại Canada được bán dưới dạng đóng hộp, và trong giai đoạn 2023/24, các doanh nghiệp thủy sản Canada đã bán gần 94 triệu lon cá ngừ có chứng nhận/nhãn MSC. Báo cáo này cũng ghi nhận thị trường Canada có 81 sản phẩm cá ngừ đóng hộp mang nhãn MSC trên các hệ thống bán lẻ, cho thấy “sản phẩm bền vững” đang đi vào danh mục hàng hóa đại trà, không còn ở một phân khúc hẹp.
Về quy mô nhập khẩu theo số liệu từ Trung tâm Thương mại Thế giới (ITC), Canada nhập khẩu cá ngừ từ hơn 43 quốc gia, trị giá khoảng 214 triệu USD-một nền tảng đủ lớn để cạnh tranh nhà cung cấp diễn ra gay gắt và người mua có nhiều lựa chọn thay thế. Trong bối cảnh đó, việc xuất khẩu của Việt Nam sang Canada năm 2025 tăng 15% nhưng vẫn biến động theo tháng có thể được hiểu như một đặc tính của thị trường này: Nhà nhập khẩu/nhãn hàng tối ưu tồn kho theo mùa, phân bổ đơn hàng theo đợt, và nhạy với chênh lệch giá - chất lượng giữa các nguồn cung.
Hà Lan
Theo VASEP, cá ngừ xuất khẩu vào Hà Lan: Cửa mở rộng nhưng cuộc chơi ngày càng khốc liệt. Trong 3 năm trở lại đây, thị trường Hà Lan ghi nhận xu hướng gia tăng rõ rệt trong hoạt động nhập khẩu cá ngừ, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ nhu cầu thủy sản tại quốc gia vốn được xem là cửa ngõ quan trọng của châu Âu. Theo các dữ liệu thống kê của Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC), nhập khẩu cá ngừ của Hà Lan trong 8 tháng đầu năm 2025 đã tăng 24% so với cùng kỳ, cho thấy nhu cầu nhập khẩu đang tiếp tục mở rộng.
Đáng chú ý, tỷ lệ tiêu dùng cá ngừ mang chứng nhận bền vững MSC tại Hà Lan cũng tăng mạnh, đạt hơn 10.900 tấn trong năm 2023/2024, chủ yếu là các sản phẩm từ cá ngừ vằn. Điều này phản ánh xu hướng chuyển dịch của người tiêu dùng châu Âu: ưa chuộng các sản phẩm thủy sản được khai thác bền vững, có nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng tiêu chuẩn môi trường khắt khe.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam - một trong những nhà cung cấp cá ngừ quan trọng tại châu Á - tiếp tục duy trì sự hiện diện tại thị trường Hà Lan, đặc biệt ở nhóm sản phẩm cá ngừ đông lạnh và thịt/thăn cá ngừ. Nhiều doanh nghiệp Việt đã xuất khẩu ổn định sang thị trường này những năm gần đây, góp phần giữ vững hình ảnh Việt Nam trên bản đồ cung ứng cá ngừ cho EU. Tuy nhiên, thực tế cho thấy xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Hà Lan lại chưa đạt được mức tăng trưởng như kỳ vọng. Trong giai đoạn những năm gần gần đây, mặc dù EVFTA tạo ra ưu đãi thuế quan hấp dẫn, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Hà Lan có thời điểm giảm cả về lượng lẫn giá trị, trong đó nhóm hàng cá ngừ đóng hộp chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất. Nguyên nhân xuất phát từ chi phí vận chuyển tăng cao, khiến các nhà nhập khẩu châu Âu cắt giảm hàng hoá đi qua cảng Hà Lan để chuyển sang nhập trực tiếp từ những nguồn cung có giá cạnh tranh hơn.
Thêm vào đó, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ Ecuador, Philippines, Mauritius - những quốc gia đang chiếm ưu thế, hay lợi thế về mặt thuế quan ở phân khúc cá ngừ chế biến và đóng hộp - khiến thị phần của Việt Nam tại Hà Lan phần nào bị thu hẹp. Trong khi đó, các yêu cầu mới về chứng nhận bền vững, quy trình sản xuất minh bạch, truy xuất nguồn gốc và chuẩn an toàn thực phẩm châu Âu ngày càng siết chặt, tạo ra sức ép không nhỏ cho doanh nghiệp trong nước.
Tuy vậy, cơ hội cho Việt Nam không phải là ít. Hiện nhu cầu đối với thăn cá ngừ đông lạnh, cá ngừ vây vàng và các sản phẩm phile đang tăng tại Hà Lan. Đây là phân khúc mà Việt Nam có thế mạnh lâu năm, đặc biệt ở khả năng chế biến sâu, đảm bảo chất lượng ổn định và khả năng đáp ứng đơn hàng lớn. Nếu doanh nghiệp Việt sớm chuyển dịch mô hình sản xuất theo hướng bền vững, tăng cường áp dụng các chứng nhận như MSC, cải tiến công nghệ bảo quản lạnh và tối ưu hóa chi phí logistic, lợi thế cạnh tranh tại Hà Lan sẽ được cải thiện đáng kể.
Triển vọng trong năm tới cho thấy nhập khẩu cá ngừ của Hà Lan nhiều khả năng tiếp tục đi lên khi thị trường ngày càng chuộng các sản phẩm tiện lợi, chế biến nhanh và có chứng nhận môi trường. Nhu cầu từ các chuỗi bán lẻ, nhà hàng và nhà sản xuất thực phẩm chế biến sẵn tại Hà Lan đang tăng và được dự báo sẽ mở rộng thêm trong 1-2 năm tới. Điều này đồng nghĩa Việt Nam hoàn toàn có thể tăng thị phần nếu có chiến lược phù hợp, đặc biệt trong phân khúc cá ngừ đông lạnh - nơi doanh nghiệp Việt đang có vị thế tương đối vững chắc.
UAE
Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) chính là cửa ngõ mới cho cá ngừ Việt Nam, đem lại cơ hội tăng trưởng nhưng cần chú ý quản trị rủi ro. Thị trường cá ngừ tại UAE đang nổi lên như một điểm đến quan trọng cho xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam trong bối cảnh cầu nội địa tăng, vai trò trung chuyển của Dubai và hiệp định thương mại mới giữa hai nước. Giá trị nhập khẩu cá ngừ của UAE từ Việt Nam đang tăng mạnh cho thấy một cơ hội lớn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và khả năng ứng phó với biến động toàn cầu.
Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, giá trị xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang UAE trong năm 2025, tăng giảm thất thường. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu đã tăng rõ rệt trong những năm gần đây. Trong 10 tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu sang thị trường này đã tăng từ mức 3 triệu USD năm 2023 lên 4,3 triệu USD năm 2025, tăng 45%. Xu hướng này được thúc đẩy bởi nhu cầu tăng cho thịt/thăn cá ngừ đông lạnh tại các chuỗi nhà hàng, khách sạn cao cấp và cộng đồng dân cư đa quốc gia tại UAE và lợi thế thuế quan, logistics theo Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện giữa Việt Nam và UAE (VN - UAE CEPA) làm giảm rào cản.
UAE không chỉ là thị trường tiêu thụ mà còn đóng vai trò trung chuyển hàng hóa tới các nước thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (gợi tắt GCC) và châu Phi - điều này gia tăng nhu cầu nhập khẩu đa dạng về chủng loại: từ thịt/thăn cá ngừ đông lạnh (HS 0304) đến cá ngừ chế biến đóng hộp (HS 1604). Điều này khiến Dubai trở thành cửa ngõ chiến lược: hàng nhập khẩu dễ dàng tiếp cận hệ thống phân phối rộng lớn trong khu vực.
Về cơ cấu sản phẩm và nhu cầu thị trường, UAE nhập cả thịt/thăn cá ngừ đông lạnh (phục vụ nhà hàng, khách sạn) và cá ngừ chế biến/đóng hộp (phục vụ bán lẻ). Nhu cầu fillet cao cấp tăng cùng với phân khúc chuỗi cung cấp dịch vụ thực phẩm (F&B) sang trọng, trong khi cá đóng hộp vẫn chiếm phần lớn khối lượng phục vụ kênh bán lẻ.
Thị trường cá ngừ đóng hộp tại UAE đang tăng trưởng mạnh mẽ nhờ sự tiện lợi, lợi ích sức khỏe (giàu protein và omega-3) và giá cả phải chăng so với cá tươi. Là một phần quan trọng của ngành công nghiệp hải sản đóng hộp nói chung, thị trường này được hưởng lợi từ sự đa dạng dân số và nhận thức ngày càng tăng về sức khỏe của UAE. Trong giai đoạn 2023-2024, UAE đã nhập khẩu 92 lô hàng cá ngừ từ 22 nhà cung cấp quốc tế, tăng 5% về lượng nhập khẩu so với năm trước, báo hiệu sự mở rộng thị trường bền vững. Việt Nam đã xuất khẩu cả hai dòng sản phẩm này sang UAE. Trong đó, xuất khẩu nhóm các sản phẩm cá ngừ đóng hộp tăng mạnh.
Hiệp định VN - UAE CEPA ký kết vào năm 2024, cam kết cắt giảm phần lớn thuế quan, làm giảm chi phí xuất khẩu và nâng tính cạnh tranh cho hàng Việt tại UAE. Điều này tạo động lực cho doanh nghiệp mở rộng khối lượng xuất khẩu. Bên cạnh đó, Dubai là đầu mối trung chuyển thuận tiện để đưa sản phẩm sang các thị trường láng giềng (GCC, châu Phi). Nhờ vậy, một lô hàng xuất khẩu sang UAE có thể mở ra nhiều đơn hàng tái xuất cho các doanh nghiệp cá ngừ của Việt Nam.
Tuy nhiên, thị trường này yêu cầu chứng nhận Halal cho sản phẩm thủy sản chế biến và nghiêm ngặt về tiêu chuẩn an toàn (HACCP, kiểm nghiệm kim loại nặng). Việc chưa có hệ thống chứng nhận phù hợp sẽ là hàng rào lớn cho doanh nghiệp nhỏ. Bên cạnh đó, Những biến động chi phí vận tải, tắc nghẽn cảng, và rủi ro an ninh hàng hải (vùng Biển Đỏ, Kênh đào Suez…) có thể gián đoạn giao hàng kịp thời, làm giảm uy tín với nhà nhập khẩu UAE.
Hiện tại, Thái Lan, Ecuador, Indonesia và các nhà cung EU đều là những nguồn cung lớn cho thị trường UAE, đều cạnh tranh ở những phân khúc khác nhau - một số đối thủ có ưu thế giá, một số khác có chứng nhận bền vững mạnh. Việt Nam cần khác biệt hóa bằng chất lượng, chứng nhận và dịch vụ hậu mãi. Cùng với đó, những biến số về chính sách toàn cầu, như căng thẳng thương mại hoặc thay đổi trong quy định nhập khẩu có thể tác động đột ngột đến dòng hàng - ví dụ những quy định mới về an toàn thực phẩm hoặc động thái bảo vệ nội địa của các nước trung chuyển, cũng tạo ra những thách thức cho doanh nghiệp xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam.
UAE đang mở ra cơ hội đáng giá cho cá ngừ Việt Nam: từ lợi thế CEPA đến nhu cầu thịt/thăn cá ngừ đông lạnh cho phân khúc F&B cao cấp và vai trò trung chuyển khu vực. Tuy nhiên, tăng trưởng bền vững đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư vào chứng nhận, kiểm soát chất lượng, và quản trị rủi ro chuỗi cung ứng. Nếu làm tốt, UAE không chỉ là một thị trường tiêu thụ mà còn là cửa ngõ để Việt Nam mở rộng ảnh hưởng trong toàn bộ khu vực Trung Đông và châu Phi.
Dự báo
Năm 2026, triển vọng tại Canada sẽ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp Việt Nam có bắt nhịp được hai yêu cầu song hành: tính ổn định của chuỗi cung ứng và tiêu chuẩn thị trường (đặc biệt là bền vững/ghi nhãn/tuân thủ). Ở Canada, tuân thủ không chỉ là câu chuyện kiểm tra tại cửa khẩu, mà còn là điều kiện để vào kênh phân phối. Cơ quan kiểm định Canada (CFIA) có hướng dẫn riêng về yêu cầu ghi nhãn đối với cá và sản phẩm cá, áp dụng cho cả hàng nhập khẩu.
Tại Hà Lan, nếu Việt Nam vẫn duy trì cách làm cũ thì rất khó cạnh tranh trong cuộc đua cung ứng cá ngừ cho EU. Nhưng nếu chủ động chuyển đổi công nghệ, tăng hàm lượng giá trị gia tăng, tận dụng EVFTA và đẩy mạnh tiêu chuẩn bền vững, tiềm năng phục hồi thị phần tại Hà Lan vẫn rất rộng mở. Trong bối cảnh thị trường Hà Lan đang tái cấu trúc theo hướng đề cao minh bạch, chất lượng và tính bền vững, doanh nghiệp Việt cần sớm nắm bắt. Bởi lẽ, ngành cá ngừ mang lại giá trị xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm và Hà Lan không chỉ là thị trường tiêu thụ, mà còn là cánh cửa để Việt Nam tiến sâu hơn vào thị trường EU.
Đối với UAE, các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam có thể tận dụng lợi thế khi Hiệp định VN - UAE CEPA có hiệu lực, đồng thời tăng cường Halal/HACCP và củng cố chuỗi logisitcs; xuất khẩu sang UAE có thể tăng 10-30%/năm trong 2025-2026.
Ngọc Thúy (theo vasep.com.vn)