Những năm qua, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An luôn tập trung lãnh đạo, chỉ đạo công tác chống khai thác IUU với quyết tâm cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Đây không chỉ là yêu cầu trong quản lý nhà nước về thủy sản mà còn là điều kiện tiên quyết để ngành khai thác hải sản phát triển ổn định, nâng cao giá trị và giữ vững uy tín trên thị trường quốc tế. Các cấp, các ngành, địa phương ven biển đã có nhiều nỗ lực, trách nhiệm, tạo được chuyển biến tích cực, kết quả cao hơn so với trước đây.
Đặc biệt, năm 2025 vừa qua, , Nghệ An đã triển khai quyết liệt 19 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU theo chỉ đạo của Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An, tính đến ngày 09/01/2026, tổng số tàu cá hiện có của tỉnh là 2.632 chiếc, trong đó đã đăng ký và được cập nhật đầy đủ trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNfishbase là 2.632/2.632 chiếc, đạt tỷ lệ 100%, tất cả tàu cá đều đủ điều kiện tham gia hoạt động khai thác hải sản. 100% tàu cá đủ điều kiện hoạt động đã được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Đáng chú ý, thời gian qua, Nghệ An không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ, xử lý và xử lý hình sự hành vi khai thác IUU.
Cơ quan chức năng của tỉnh kiểm soát chặt chẽ 100% tàu cá không đủ điều kiện, kiên quyết không cho ra khơi; xử phạt hành chính tất cả các hành vi khai thác IUU như mất kết nối thiết bị VMS, vượt ranh giới trên biển, vi phạm vùng biển nước ngoài. Đồng thời, xử lý nghiêm các vụ việc vi phạm phát sinh trên địa bàn theo quy định của pháp luật, đảm bảo tính răn đe.
Hoàn thành việc lập danh sách tàu cá không đủ điều kiện hoạt động để theo dõi, giám sát, xác định vị trí neo đậu của từng tàu cá; định kỳ hàng tuần cập nhật danh sách tàu cá nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU theo quy định; công tác quản lý đội tàu về đăng ký, cấp phép, đánh dấu tàu cá, viết số đăng ký đạt tỷ lệ 100% cho các tàu cá đủ điều kiện hoạt động theo quy định. Bên cạnh đó, nắm chắc thông tin tàu cá; kiểm soát chặt chẽ toàn bộ tàu cá ra khơi, ra vào cảng theo quy định; rà soát đội tàu, hoàn thành việc cấp phép hoạt động cho các tàu cá đủ điều kiện, tàu nào không đủ điều kiện thì kiên quyết khoanh lại không cho hoạt động, xử lý dứt điểm theo quy định của pháp luật; kiên quyết không cho tàu cá không đủ điều kiện, không đăng ký tham gia hoạt động.
 |
Ngoài ra, hoàn thành 100% công tác cấp/gia hạn giấy phép, đăng kiểm cho tất cả các tàu cá có nhu cầu tham gia khai thác và đủ điều kiện; đã đối soát, cập nhật toàn bộ dữ liệu tàu cá vào cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNfishbase) và hệ thống giám sát tàu cá, đặc biệt là việc đối chiếu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư VNeID nhằm đảm bảo chính xác.
Trong các đợt cao điểm chống IUU, tỉnh tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân bằng nhiều hình thức đổi mới, tổ chức sâu rộng đến từng xã, phường, chủ tàu, thuyền trưởng,..; thực hiện kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất, cập bến; tăng cường giám sát hành trình qua thiết bị VMS; kiên quyết ngăn chặn các hành vi vi phạm ranh giới khai thác và khai thác hải sản bất hợp pháp. Công tác xử lý vi phạm triển khai thực hiện quyết liệt, đến nay tỉnh đã hoàn thành việc xác minh và xử lý 100% tàu cá vi phạm ngắt kết nối thiết bị VMS, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển và tiếp tục điều tra, xác minh và xử lý đối với các tàu cá mất kết nối phát sinh.
Việc quản lý chặt chẽ đội tàu và tổ chức khai thác đúng quy định đã góp phần giữ vững ngư trường, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, cho thấy hiệu quả rõ nét trong công tác quản lý nghề cá gắn với phát triển bền vững. Hoạt động kiểm soát tàu ra, vào cảng, giám sát sản lượng thủy sản được tăng cường; 100% tàu cá cập, rời cảng đã được kiểm soát, sản lượng thủy sản khai thác được giám sát tại các cảng cá chỉ định và cảng cá tư nhân. Việc thực hiện hệ thống eCDT tại các cảng cá được triển khai nghiêm túc và toàn bộ tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên tham gia hoạt động khai thác thuỷ sản thực hiện thủ tục rời, cập cảng trên eCDT.
 |
Song song với siết chặt quản lý, Nghệ An chú trọng đầu tư, nâng cấp hạ tầng hậu cần nghề cá. Hiện nay, toàn tỉnh có 4 cảng cá loại II và cảng cá loại III được đưa vào vận hành để kiểm soát 100% tàu cá rời, cập cảng và giám sát 100% sản lượng khai thác bốc dỡ qua cảng tại các cảng cá đã được công bố, từng bước đáp ứng nhu cầu neo đậu, bốc dỡ, tiêu thụ hải sản, đồng thời tạo thuận lợi cho công tác kiểm soát sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản theo quy định.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng quan tâm triển khai các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, định hướng sinh kế phù hợp cho ngư dân, nhất là các chủ tàu không còn đủ điều kiện khai thác, qua đó giảm áp lực khai thác ven bờ, tái cơ cấu nghề cá theo hướng hiện đại, hiệu quả.
Với cách làm quyết liệt, bài bản, công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành được triển khai quyết liệt, đồng bộ, sát thực tiễn và sự đồng thuận của ngư dân, Nghệ An đang từng bước khẳng định quyết tâm chống khai thác IUU, xây dựng nghề cá phát triển bền vững, có trách nhiệm và hội nhập sâu rộng vào thị trường quốc tế.
Thanh Thủy