Đạt 8,27 tỷ USD, xuất khẩu thuỷ sản vẫn khó bứt phá (06-12-2023)

Theo thống kê của VASEP, xuất khẩu các sản phẩm chính trong tháng 11/2023 đều cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, tôm tăng 4%, cá ngừ tăng 26%, cá tra tăng 12%, mực, bạch tuộc tăng 3%, cá biển khác tăng 4%...
Đạt 8,27 tỷ USD, xuất khẩu thuỷ sản vẫn khó bứt phá
Kim ngạch xuất khẩu thủy sản 11 tháng đầu năm 2023

Tình hình xuất khẩu có điểm sáng

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), kết thúc tháng 11/2023, ước tính kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt 8,27 tỷ USD (chiếm 2,6% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước). Riêng trong tháng 11/2023, xuất khẩu tăng 6% so với tháng 11/2022, đạt gần 840 triệu USD, nhưng chưa thể hiện được xu hướng khả quan vì so với những tháng trước không có sự đột phá về doanh số.

Xuất khẩu các sản phẩm chính trong tháng 11/2023 đều cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, tôm tăng 4%, cá ngừ tăng 26%, cá tra tăng 12%, mực, bạch tuộc tăng 3%, cá biển khác tăng 4%... chỉ nhuyễn thể có vỏ vẫn thấp hơn so với cùng kỳ.

Cụ thể, tính tới hết tháng 11 năm nay, xuất khẩu cá tra đã đạt gần 1,7 tỷ USD. Giá trung bình xuất khẩu giảm ở các thị trường chính, nhất là Hoa Kỳ và Trung Quốc, đã kéo giá trị xuất khẩu cá tra xuống thấp hơn so với năm 2022. Tuy nhiên, xuất khẩu cá tra đang có tín hiệu khả quan hơn ở một số thị trường Trung Quốc, Mexico, Canada, Brazil, Anh… Ngoài sản phẩm chủ lực là cá tra phi lê, thì các sản phẩm phụ như bong bóng cá tra khô, chả cá tra đang được nhiều thị trường quan tâm như Mỹ, Trung Quốc, Malaysia, Singapore.

Xuất khẩu tôm tới hết tháng 11/2023 ước đạt 3,15 tỷ USD, giảm 22% so với cùng kỳ năm ngoái. Xuất khẩu tôm cũng bị chi phối bởi cạnh tranh về giá trong bối cảnh nguồn cung tôm thế giới dư thừa, giá bán hạ. Xuất khẩu sang hầu hết các thị trường chính đều thấp hơn so với cùng kỳ, trừ một vài thị trường nhỏ như Hồng Kông (Trung Quốc) và Thụy Sỹ tăng 5%, Đài Loan (Trung Quốc) tăng 19%.

Cá ngừ xuất khẩu 11 tháng đầu năm đạt khoảng 774 triệu USD. So với các mặt hàng khác, cá ngừ có tín hiệu tích cực hơn. Dù xuất khẩu sang Hoa Kỳ vẫn giảm 35%, nhưng nhiều thị trường như EU, Thái Lan, Israel, Mexico, Nga, Hàn Quốc, Philippines, Nhật Bản đang có xu hướng tăng nhập khẩu cá ngừ Việt Nam. Các sản phẩm loin (phần thịt thăn dọc sống lưng của cá ngừ) cá ngừ hấp và cá ngừ đóng hộp có nhu cầu tốt hơn so với cá đông lạnh phi lê, cắt khúc…

Các loại cá khác, chủ yếu là cá biển tới hết tháng 11 đã mang về doanh số 1,74 tỷ USD. Xuất khẩu mực, bạch tuộc, nhuyễn thể có vỏ, cua ghẹ tới hết tháng 11 vẫn tăng trưởng âm từ 10 - 13% so với cùng kỳ năm ngoái.

Mặt hàng gia công xuất khẩu năm nay có xu hướng tăng. Một số loài cá biển thuộc dòng sản phẩm được nhập khẩu nguyên liệu từ các nước để gia công, xuất khẩu gồm cá minh thái, cá tuyết, cá cam có kết quả xuất khẩu cao hơn so với năm trước, thể hiện sự đa dạng hoạt động và nguồn nguyên liệu của các công ty chế biến thủy sản, tận dụng sự chuyển dịch hoạt động gia công chế biến thủy sản từ Trung Quốc sang các nước khác. Theo đó, xuất khẩu cá tuyết tăng 30%, cá cam tăng 50%...

Rõ ràng trong bối cảnh lạm phát của năm 2023 đã thúc đẩy nhu cầu của các sản phẩm thủy sản bình dân tăng, trong khi thủy sản cao cấp bị giảm. Đó là xu hướng chung của hầu hết các thị trường lớn, như: Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc...

Sản xuất ổn định

Kim ngạch xuất khẩu thủy sản các năm gần đây

Trong tháng 11, sản lượng thủy sản khai thác ước đạt 285,7 nghìn tấn, giảm 0,4% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng thủy sản khai thác biển ước đạt 265,2 nghìn tấn, giảm 0,5% so với cùng kỳ năm trước do ảnh hưởng của thời tiết ngư trường không thuận lợi và các tàu đánh bắt đã dần thực hiện nghiêm quy định chống đánh bắt IUU nên sản lượng khai thác giảm.

Sản lượng thủy sản nuôi trồng trong tháng ước đạt 550,6 nghìn tấn, tăng 5,2% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng thu hoạch cá tra trong tháng tiếp tục tăng so với cùng kỳ năm trước với 4,5%, ước đạt 177,3 nghìn tấn. Nguyên nhân là do bắt đầu vào vụ thu hoạch cuối năm và xuất khẩu sang một số thị trường tăng cao như Nam Mỹ tăng 89% về lượng, Trung Đông tăng 130% về lượng.

Việc áp dụng mô hình nuôi tôm thâm canh công nghệ cao, nuôi tôm siêu thâm canh giúp tăng sản lượng. Sản lượng tôm thẻ chân trắng trong tháng ước đạt 88,6 nghìn tấn, tăng 9,0% so với cùng kỳ năm trước; sản lượng tôm sú đạt 24,7 nghìn tấn, tăng 3,8%.

Các thị trường vẫn giảm

VASEP nhận định, dù tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản và một số mặt hàng chủ lực ghi nhận tăng trưởng dương trong tháng 11 năm nay, nhưng chưa thể hiện xu hướng khả quan vì so với những tháng trước không có sự đột phá về doanh số.

Lạm phát đang giảm ở tất cả các nước lớn ở châu Âu. Tuy nhiên, các thương nhân không muốn bắt đầu mua hàng cho dịp Giáng sinh do hàng tồn và nhu cầu đối với các loài giáp xác, bao gồm cả tôm, vẫn yếu.

Theo các chuyên gia VASEP, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ duy trì xu hướng nhập khẩu mạnh trong quý cuối năm 2023 để bù đắp cho mùa tiêu dùng cao điểm tháng 12, tháng 1 và tháng 2. Tuy nhiên, tại Hoa Kỳ, sự gia tăng nhu cầu tiêu dùng sẽ được đáp ứng bởi hàng nhập khẩu từ Mỹ Latinh do chi phí hậu cần thấp hơn.

Nhu cầu tôm ở Đông Nam Á và Viễn Đông dự kiến sẽ cải thiện vào cuối năm do lễ Giáng sinh, Tết Nguyên đán và Tết Nguyên đán diễn ra từ tháng 12 đến tháng 2. Giá sẽ tăng trong giai đoạn này khi tổng sản lượng thấp theo mùa.

Để vượt qua khó khăn

Trong tháng 12/2023, Bộ Nông nghiệp và PTNT sẽ đẩy mạnh phát triển thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu; tiếp tục xử lý các vấn đề thị trường nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu nông sản, thủy sản, đặc biệt là thị trường Trung Quốc, Hoa Kỳ, EU… Tận dụng các FTAs, đặc biệt là Hiệp định CPTPP, EVFTA để đẩy mạnh xuất khẩu hàng nông, lâm, thủy sản chủ lực, hỗ trợ doanh nghiệp ký kết đơn hàng xuất khẩu mới. Phối hợp hỗ trợ bảo hộ nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm xuất khẩu tiềm năng của Việt Nam ở nước ngoài. Đồng thời theo dõi, nắm bắt tình hình giá cả, nguồn cung các mặt hàng lương thực thực phẩm thiết yếu, báo cáo Tổ điều hành Thị trường trong nước và Ban Chỉ đạo giá của Chính phủ; đảm bảo nguồn cung phục vụ nhu cầu trong nước và cân đối cung cầu dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn. Phối hợp với các địa phương hỗ trợ kết nối, thúc đẩy chế biến, tiêu thụ các sản phẩm nông sản vào vụ thu hoạch...

Dự báo xuất khẩu thủy sản cả năm 2023 ước tính sẽ đạt khoảng 9 tỷ USD. Trong đó, tôm sẽ thu về khoảng 3,4 tỷ USD, cá tra ước đạt 1,8 tỷ USD, cá ngừ đạt 850 triệu USD; xuất khẩu mực, bạch tuộc ước đạt 660 triệu USD.

Hải Đăng

Ý kiến bạn đọc

Tin khác