Ngoài ra, sự lan rộng của cua xanh tiếp tục ảnh hưởng đến sản lượng động vật thân mềm hai mảnh vỏ ở Ý và các nước Địa Trung Hải khác. Vào mùa hè, nhu cầu tiêu thụ động vật thân mềm hai mảnh vỏ tăng mạnh, các nhà hàng đã nhập bán rất nhiều, ngoại trừ Hàu. Giá của tất cả các loài động vật thân mềm hai mảnh vỏ, trừ Hàu, có khả năng tiếp tục tăng.
Vẹm
Galicia là nhà sản xuất Vẹm lớn thứ hai thế giới, chỉ đứng sau Trung Quốc. Thông thường, 40% sản lượng Vẹm của châu Âu có nguồn gốc từ Galicia, nhấn mạnh vai trò trung tâm của khu vực này trong ngành công nghiệp. 3.337 trang trại nuôi Vẹm nổi, được gọi là batea, từ lâu cũng là mô hình nuôi trồng thủy sản bền vững. Kể từ năm 2024, sản lượng đã bị ảnh hưởng bởi những thay đổi sinh thái liên quan đến nhiệt độ nước cao hơn ở các khu vực nuôi trồng chính. Bất chấp những thách thức, giống Vẹm thuộc vùng Mejillón de Galicia với logo chứng nhận nguồn gốc được bảo hộ PDO (Protected Designation of Origin) vẫn duy trì tiêu chuẩn cao với hơn 2.000 bè nuôi Vẹm được vận hành bởi 1.000 nhà sản xuất, tiếp tục duy trì kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. Sản lượng Vẹm được chứng nhận đã tăng 56% trong năm 2024, đạt 18.700 tấn; và nhận được 240.000 EUR tài trợ cho tiếp thị và quảng bá trong năm 2025. Nhờ sự kết hợp giữa đảm bảo chất lượng và nỗ lực quảng bá chiến lược, xuất khẩu Vẹm được chứng nhận vẫn mạnh mẽ trong năm 2025.
Một cú sốc lớn đối với vụ thu hoạch năm sau là do đợt nắng nóng vào cuối tháng 8 đã tàn phá các trang trại nuôi Vẹm ở đồng bằng sông Ebro, làm chết tới 80% giống Vẹm. Nhiệt độ nước biển tăng và độ mặn thay đổi đang đẩy môi trường sống của Vẹm về phía Bắc, đe dọa các khu vực nuôi trồng truyền thống ở Địa Trung Hải. Nông dân đang tìm kiếm vùng nước sâu hơn, mát hơn và điều chỉnh kỹ thuật nuôi trồng để đối phó với áp lực khí hậu.
Năm 2025, thu hoạch Vẹm bouchot của Mont-Saint-Michel rất khả quan và được đón nhận nồng nhiệt, duy trì danh tiếng về chất lượng sản phẩm. Vẹm mang nhãn hiệu xuất xứ được bảo hộ AOP (Appellation d’Origine Protégée) từ vịnh Mont-Saint-Michel chiếm khoảng 20% tổng sản lượng Vẹm được sản xuất tại Pháp, với sản lượng trung bình hàng năm từ 8.000 đến 10.000 tấn. Vẹm được thu hoạch sau khi trải qua ít nhất 11 tháng trên các cọc gỗ (bouchots), tiếp xúc với những con sóng lớn nhất ở châu Âu, góp phần tạo nên hương vị và kết cấu độc đáo của chúng. Mùa thu hoạch năm 2025 chính thức bắt đầu vào ngày 12 tháng 7, và Vẹm đã có mặt tại các chợ và nhà hàng từ đó. Đây là sản phẩm biển duy nhất ở Pháp có chứng nhận AOP, một dấu hiệu xuất sắc được công nhận trên khắp châu Âu.
Cũng trong năm 2025, sản lượng Vẹm bouchot của Pénestin không cao nhưng ổn định, các nhà sản xuất đã vượt qua áp lực về môi trường để đảm bảo duy trì chất lượng. Nằm ở phía Nam Brittany, Pénestin nổi tiếng với loài sò Vẹm được nuôi trên cọc gỗ dọc theo cửa sông Vilaine. Khu vực này được hưởng lợi từ dòng thủy triều mạnh và đáy biển cát, rất lý tưởng cho việc nuôi trồng sò Vẹm, mặc dù dễ bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi nhiệt độ và hiện tượng tảo nở hoa. Giống như các vùng khác của Brittany, Pénestin phải đối mặt với nhiệt độ nước biển ấm hơn, gây ra hiện tượng tảo xanh bùng phát (mặc dù ít nghiêm trọng hơn ở Morlaix), cũng như sản lượng sò ốc nói chung trong khu vực thấp hơn. Mùa vụ năm 2025, các nhà sản xuất vẫn duy trì được sản lượng.
Năm 2025, thu hoạch Vẹm bouchot ở Saint-Brieuc khá tốt; được đánh dấu bằng sự giám sát chặt chẽ về môi trường, khi các nhà sản xuất nỗ lực duy trì chất lượng trong bối cảnh điều kiện ven biển thay đổi và nhiệt độ nước biển ấm hơn. Nằm ở phía Bắc Brittany, vịnh Saint-Brieuc là một trong những khu vực nuôi Vẹm bouchot trọng điểm của Pháp, nổi tiếng với nguồn nước sạch và dòng thủy triều mạnh. Vẹm ở đây được thu hoạch sau khoảng 11-12 tháng, cho sản phẩm mập, giàu iốt và có kết cấu chắc. Vẹm ở Saint-Brieuc vẫn được ưa chuộng trên thị trường nội địa, đặc biệt là trong phân khúc hải sản tươi sống. Mặc dù không có chứng nhận AOP như Mont-Saint-Michel nhưng Vẹm ở Saint-Brieuc vẫn được hưởng lợi từ danh tiếng của khu vực và niềm tin của người tiêu dùng.
Thương mại Vẹm toàn cầu đã tăng mạnh trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2025 lên 200.000 tấn, tăng 16%; chủ yếu do xuất khẩu tăng cao từ Chile và Vương quốc Hà Lan, cả hai đều tăng lượng hàng xuất khẩu thêm 10.000 tấn. Chile tiếp tục là nhà xuất khẩu Vẹm lớn nhất thế giới, với khoảng 66.700 tấn được vận chuyển từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2025, chủ yếu sang Tây Ban Nha và Pháp. Trong giai đoạn đó, Vương quốc Hà Lan đã vượt Tây Ban Nha để trở thành nhà xuất khẩu Vẹm lớn thứ hai. Ý và Pháp là hai nhà nhập khẩu Vẹm chính, cả hai đều báo cáo mức tăng nhẹ về nguồn cung trong nửa đầu năm 2025.
Hàu
Giá Hàu đang giảm ở tất cả các thị trường chính. Các báo cáo về hiện tượng tảo nở hoa, ô nhiễm nguồn nước và sự chết hàng loạt do biến đổi khí hậu đã khiến một số người tiêu dùng lo ngại về sự an toàn và tính bền vững của hải sản. Mặc dù sản lượng mạnh ở một số khu vực, nhưng nhu cầu không theo kịp, đặc biệt là ở các thị trường xuất khẩu nơi uy tín sinh thái rất quan trọng.
Sản lượng Hàu ở Brittany năm 2025 đang bị đe dọa nghiêm trọng, chủ yếu do những thách thức môi trường nêu trên đang ngày càng trầm trọng hơn do biến đổi khí hậu. Hiện tượng tảo nở hoa đang lan rộng ở các khu vực như Vịnh Morlaix, do chất thải nông nghiệp và phân bón nitơ gây ra. Những đợt tảo nở hoa này làm ngạt thở sinh vật biển và giải phóng khí độc khi phân hủy. Cuộc khủng hoảng tảo này có liên quan đến nhiệt độ nước biển tăng cao và dòng chảy giàu nitrat từ hoạt động nông nghiệp - công nghiệp, tạo ra môi trường bất lợi cho việc nuôi trồng Hàu. Do đó, người nuôi Hàu ở Brittany đang báo cáo những tổn thất lớn, với một số khu vực chứng kiến sự sụt giảm đáng kể về sản lượng. Brittany từ lâu đã là trụ cột của ngành công nghiệp Hàu Pháp, nhưng năm 2025 đang chứng tỏ là một năm then chốt.
 |
Giống như các vùng khác của Pháp, thị trường Hàu ở Normandy bị ảnh hưởng bởi sự giảm giá trị: giá Hàu tươi đã giảm từ 1,82 EUR xuống còn 1,73 EUR/kg trong khoảng thời gian từ năm 2024 đến năm 2025. Hơn nữa, các ngư trường Hàu ở Normandy đang bắt đầu bị ảnh hưởng bởi những lo ngại về môi trường tương tự như ở Brittany, mặc dù ở mức độ ít nghiêm trọng hơn. Kim ngạch xuất khẩu Hàu trong 6 tháng đầu năm 2025 tăng lên gần 45.000 tấn (tăng khoảng 10%). Pháp là nước xuất khẩu Hàu chính với 6.950 tấn. Trong khi đó, Malaysia tăng gấp ba lần lượng xuất khẩu Hàu từ 1.300 tấn trong nửa đầu năm 2024 lên 4.100 tấn trong cùng kỳ năm 2025. Hoa Kỳ là nước nhập khẩu Hàu chính trong nửa đầu năm 2025, với lượng nhập khẩu ổn định.
Sò điệp
Thị trường Sò điệp của Trung Quốc năm 2025 đang đối mặt với những khó khăn đáng kể, với sự cạnh tranh giảm sút và sự thay đổi động lực toàn cầu. Trung Quốc đã mất thị phần trong thương mại Sò điệp toàn cầu, chủ yếu do thuế quan cao và chi phí sản xuất tăng cao. Nguồn cung trong nước đang chịu áp lực, và Trung Quốc không còn là người chơi thống trị như trước đây trong xuất khẩu Sò điệp. Các quốc gia khác như Hoa Kỳ, Nhật Bản và Peru đang giành được thị phần, mặc dù họ cũng đối mặt với những thách thức riêng. Nhu cầu trong nước vẫn mạnh, nhưng cạnh tranh nhập khẩu và rào cản thương mại đang định hình lại chiến lược tìm nguồn cung ứng.
Tổng kim ngạch thương mại Sò điệp đã giảm trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2025 do xuất khẩu của Nhật Bản giảm. Sự sụt giảm này là do lệnh cấm nhập khẩu Sò điệp và các loại hải sản khác của Nhật Bản do chính quyền Trung Quốc ban hành. Tuy nhiên, tin tốt là vào ngày 29 tháng 6 năm 2025, Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã ban hành Thông báo số 140, dỡ bỏ một phần lệnh cấm. Việc nhập khẩu hải sản từ hầu hết các vùng của Nhật Bản hiện đã được cho phép, ngoại trừ sản phẩm từ 10 tỉnh Fukushima, Tokyo, Miyagi, Niigata, Nagano, Gunma, Tochigi, Ibaraki, Saitama và Chiba. Các nhà xuất khẩu hiện phải đăng ký lại giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm và báo cáo kiểm tra phóng xạ. Do đó, xuất khẩu Sò điệp của Nhật Bản có khả năng trở lại mức trước năm 2023.
Trong nửa đầu năm 2025, Hoa Kỳ là thị trường chính của Sò điệp với lượng nhập khẩu đạt 15.000 tấn, tăng 3.000 tấn so với cùng kỳ năm trước. Việt Nam và Hàn Quốc, mặc dù vẫn đứng thứ hai và thứ ba trên bảng xếp hạng toàn cầu, nhưng đã báo cáo lượng nhập khẩu giảm.
Ngao
Sự xâm lấn của cua xanh đã trở thành một thách thức biển toàn châu Âu, ngày càng ảnh hưởng đến hệ sinh thái ven biển, đặc biệt là ở Nam Âu.
Ý là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, khi cua xanh tàn phá các trang trại nuôi Ngao ở đồng bằng sông Po, đầm phá Orbetello và Goro, gây thiệt hại lên đến 90% giống. Ở bờ biển phía Tây nước Ý, dọc theo khu vực nuôi trồng thủy sản chính của bờ biển Tuscany, người nuôi Ngao báo cáo sản lượng cua xanh tăng gấp năm lần. Kích thước không đồng đều khiến cua khó xuất khẩu, hạn chế cơ hội thị trường. Có vẻ như Kế hoạch Quốc gia chống cua xanh, lần đầu tiên được áp dụng ở Veneto và Emilia-Romagna, có thể được mở rộng sang Tuscany. Ở phía biển Adriatic, người nuôi trồng đã bắt đầu rào chắn khu vực nuôi trồng của họ để ngăn chặn sự xâm nhập của cua xanh; tuy nhiên, các cơn bão gần đây đã làm rách lưới, dẫn đến việc mất trắng hoàn toàn vụ thu hoạch Ngao ở nhiều khu vực. Giá Ngao (Ruditapes philippinarum) vẫn tiếp tục ở mức cao. Tháng 10 năm 2025, giá là 14,40 EUR/kg.
Tại Hy Lạp, cua xanh đang lan rộng ở vùng biển Aegean phía Bắc, gây ảnh hưởng đến quần thể cua và động vật có vỏ bản địa. Ngư dân báo cáo sản lượng đánh bắt giảm và sự mất cân bằng sinh thái.
Tây Ban Nha không bị ảnh hưởng nghiêm trọng như Ý, nhưng cua xanh đã được phát hiện ở đồng bằng sông Ebro và một số vùng ven biển Địa Trung Hải. Các nhà khoa học Tây Ban Nha đang theo dõi sự lan rộng của chúng và chuẩn bị các chiến lược ngăn chặn.
Tại Pháp, cua xanh được phát hiện ở các đầm phá ven biển phía Nam, đặc biệt là gần Occitanie, dẫn đến những lo ngại. Trọng tâm hiện nay là phát hiện sớm và nghiên cứu tác động sinh thái. Trong nửa đầu năm 2025, nhu cầu về Ngao vẫn mạnh, đặc biệt là từ Tây Ban Nha, Pháp và các nước EU khác. Hạn chế về nguồn cung đã dẫn đến việc tăng giá sản phẩm Ngao của Ý ở nước ngoài, trong khi đó, Ngao được thay thế bằng các loại động vật có vỏ khác.
Trong nửa đầu năm 2025, xuất khẩu Ngao toàn cầu tăng 12.000 tấn lên trên 155.000 tấn. Trung Quốc là nhà sản xuất và xuất khẩu Ngao chính trên thế giới, chiếm 40% tổng khối lượng xuất khẩu toàn cầu. Hàn Quốc là nước nhập khẩu Ngao lớn nhất, với gần 30.000 tấn. Tây Ban Nha và Nhật Bản cũng là những nước nhập khẩu Ngao đáng kể, với lượng nhập khẩu ổn định.
Dự báo
Nhìn chung, sản lượng động vật thân mềm hai mảnh vỏ giảm. Các nhà sản xuất Sò điệp của Nhật Bản có thể được hưởng lợi từ việc mở cửa trở lại thị trường Trung Quốc. Hoạt động sản xuất nuôi trồng thủy sản đang bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ nước biển cao hơn, đặc biệt là ở khu vực Địa Trung Hải. Năm 2026, sản lượng ở khu vực này có khả năng còn giảm hơn nữa, trong khi nhu cầu nhập khẩu tăng.
Danh tiếng của Ngao Manila chất lượng cao của Ý đã giúp duy trì sự quan tâm của người mua, nhưng các nhà xuất khẩu cảnh báo rằng các hợp đồng của năm 2026 có thể khó thực hiện hơn nếu quá trình phục hồi sản lượng chậm. Một số nhà sản xuất đang tìm kiếm các hình thức đóng gói mới và tập trung đầu tư sản xuất các sản phẩm giá trị gia tăng để bù đắp cho sự sụt giảm sản lượng.
Ngọc Thúy (theo FAO)